“Y Mandarin” – Llong Droseddwr

Gadawodd y llong droseddwr o Spithead, Portsmouth i Wlad Van Diemen (Tasmania) ar 25ain Chwefror 1840. Roedd arweinyddion y Siartwyr, John Frost, Zephaniah Williams a William Jones, ar y llong ac roedd eu dedfrydau i farwolaeth wedi eu newid i alltudiaeth oherwydd gwrthgrïoedd o’r cyhoedd. Y Mandarin oedd yn llong hwylio 425 tunnell S-rig a adeiladwyd gan Horton yn 1834 a James Muddle oedd y capten. Ar y cyfan, roedd 212 o droseddwyr ar y llong yn cael eu halltudio am droseddau o geisio cipio hancesi neu ddynladdiad. Yn ôl sawl ffynhonnell, ystyriwyd alltudiaeth yn gosb ddifrifol i lawer o’r carcharorion sydd o gymharu â safonau heddiw, wedi perfformio troseddau bach.

 

CLICIWCH YMA I WELD MANYLION O’R CARCHARORION I GYD AR Y MANDARIN YN CYNNWYS JOHN FROST ZEPHANIAH WILLIAMS A WILLIAM JONES (yn nhrefn y wyddor)

Y Mandarin, Llong Droseddwr, a hwyliwyd 24ydd Chwefror, 1840

 

Ysgrifennodd John Frost am ei brofiadau ar y Mandarin: “Cynyddodd fy nghryfder yn raddol, ac wedyn daeth mwy o ddyfalbarhad i oddef fy nghaledi gydag amynedd a chaledwch. Un dydd, pan oedd y llong yn siglo o naill ochr i’r llall, ces i ddarn caled o gig eidion; roeddwn yn cadw cydbwysedd yn erbyn y pared gydag un llaw ac yn ceisio torri’r cig gyda’r llaw arall, pan glywais rywun yn chwerthin yn uchod i mi. Edrychais i fyny i weld hen swyddog yn chwerthin ataf, ’Ah Mr Frost,’ dywedodd, ‘bydd y fordaith hon o werth mil o bunnau blynyddol i chi; bydd o ddysg i chi.’

Ar fordaith flaenorol, bu farw 14 o’r bobl ar y Mandarin oherwydd diffyg o awyr ffres, blinder o salwch môr, aplopecsi, ffrenitis a chonfylsiynau, felly dyletswyddau Alexander McKechnie, meddyg y llong, oedd yn bwysig iawn i gadw’r troseddwyr yn fyw yn ystod y fordaith, bu farw un person yn unig ar y daith hon. Roedd Dr McKechnie yn cadw nodiadau meddygol manwl ynghylch salwch troseddwyr:-

Joseph Hudson, 26 oed, troseddwr; gwaedboer. Enwyd ar restr o bobl sâl, 4 Mawrth. Rhyddhawyd 12 Mawrth.

James Williams, 30 oed, milwr 51fed catrawd; twymyn. Enwyd ar restr o bobl sâl 8 Ebrill. Bu farw 10 Ebrill

Thomas Connall, 22 oed, milwr 96ain catrawd; colica spasmodica. Enwyd ar restr o bobl sâl 15 Ebrill – Rhyddhawyd 25 Ebrill

Thomas Bush, 22 oed, troseddwr; llwg. Enwyd ar restr o bobl sâl, 18 Ebrill – Rhyddhawyd 24Ebrill

John Gallop, 28 oed, troseddwr; llwg. Enwyd ar restr o bobl sâl, 24 Ebrill – Rhyddhawyd 24 Ebrill

John House, 27 oed, troseddwr; llwg. Enwyd ar restr o bobl sâl, 26 Ebrill 1840. Rhyddhawyd 30 Ebrill

George Coe, 33 oed, troseddwr; llwg. Enwyd ar restr o bobl sâl, 7 Mai 1840. Rhyddhawyd 4 Mehefin

Richard Cass, 22 oed, troseddwr; llwg. Enwyd ar restr o bobl sâl, 25 Mai 1840. Rhyddhawyd 9 Mehefin

Thomas Mole, 23 oed, troseddwr; llwg a chatâr. Enwyd ar restr o bobl sâl, 25 Mai 1840. Rhyddhawyd 6 Gorffennaf 1840 i’r Ysbyty Cytrefol.

Thomas Evans, 19 oed, troseddwr; llwg. Enwyd ar restr o bobl sâl, 27 Mai 1840. Rhyddhawyd 2 Mehefin

Walter Duke, 33 oed, troseddwr; purpura. Enwyd ar restr o bobl sâl, 8 Mehefin 1840. Bu farw 10 Mehefin

William Bolden, 52 oed, troseddwr; purpura. Enwyd ar restr o bobl sâl, 11 Mehefin 1840. Rhyddhawyd 6 Gorffennaf 1840 i’r Ysbyty Cytrefol.

Charles Baker, 30 oed, troseddwr; llwg. Enwyd ar restr o bobl sâl, 12 Mehefin 1840. Rhyddhawyd 23 June

John Morton, 24 oed, troseddwr; purpura. Enwyd ar restr o bobl sâl, 24 Mehefin 1840. Rhyddhawyd 29 Mehefin

Francis Rogers, 20 oed, troseddwr; catâr. Enwyd ar restr o bobl sâl, 28 Mehefin 1840. Rhyddhawyd 1 Gorffennaf 1840 i’r Ysbyty Cytrefol.

Jean Jacques Courbean, 62 oed, troseddwr; crebachiad. Enwyd ar restr o bobl sâl, 29 Mehefin 1840. Rhyddhawyd 1 Gorffennaf 1840 i’r Ysbyty Cytrefol.

John Williams, 25 oed, troseddwr; torgest. Enwyd ar restr o bobl sâl, 2 Gorffennaf 1840. Rhyddhawyd 2 Gorffennaf 1840 a derbyniodd drawst.

Gellir rhagor o wybodaeth ei weld am sgyrsiau Dr Alex McKechnie ar y Mandarin yn llyfr Les James, “Render the Chartists Defenceless”.

Ar ôl 126 dydd ar y môr ar y Mandarin, cyrhaeddodd y troseddwyr eu pen taith yn y gytref benydiol, Porthladd Arthur, Tasmania, ar ôl taith dros 12,000 môr-filltiroedd, ac yn cyrraedd ar 30 Mehefin 1840.

 

CLICIWCH YMA I WELD GWYBODAETH AM Y GYTREF BENYDIOL, PORTHLADD ARTHUR – “peiriant sy’n gwneud troseddwyr yn onest”.

https://portarthur.org.au/

 

LLONGAU TROSEDDWR ERAILL A GYRHAEDDODD YN AWSTRALIA YN 1840

http://www.historyaustralia.org.au/twconvic/1840

 

LLONG CAPTEN MEDDYG GADAWYD CYRHAEDDWYD TROSEDDWR DYN TROSEDDWYR MENYW
Mandarin 1840 Muddle, James McKechnie, Alex Spithead Hobart 212 0
Maitland 1840? Baker, Jn. Toms, Plp Sheerness Sydney 310 0
Margaret 1840? Canney, Ed. Browning, Col. A Dublin Sydney 0 133
Pekoe 1840? Keen, Sampson Bower, Rbt. Dublin Sydney 184 0
Eden 1840? Naylor, Hy. J. Forman,

Geo. E.

Sheerness Sydney 270 0
Egyptian 1840? Skelton, Jn. Kidd, Jn. Dublin Hobart 170 0
Augusta Jessie 1840 Sparke, J.S Dunn, Thos. Dublin Norfolk Is. Sydney 290 0
Mangles 1840? Carr, Wm. Nisbett, Alex. Plymouth Norfolk Is. Sydney 290 0
Canton 1840? Mordaunt, Jn. Irvine, Jn. Plymouth Hobart 240 0
Middlesex 1840? Munro, Chas. Baird, Jn. Dublin Sydney 200 0
Woodsbridge 1840? Dobson, Wm. B. Moxey, Geo. T Llundain Sydney 230 0
Runnymede 1840? Forward, W Fisher, Ptr. Llundain Hobart 200 0
Gilbert Henderson 1840? Tweedie, J, Hamett, Sir Jn. Llundain Hobart 0 185
Surrey 1840? Sinclair, Geo. Leah, Ed. Downs Sydney 0 213
Isabella 1840? McAusland, Alex Mahon, Hy. W. Dublin Sydney 0 119
Asia 1840? Fawcett, Jas. Johnston, J. Sheerness Hobart 276 0
King William 1840? Thomas, Geo. France, Campbell Dublin Sydney 180 0
Nautilus 1840? Alloway, H, McClure, Geo. Dublin Norfolk Is. Sydney 200 0
Parland 1840? Rawlings Bombay Sydney 11 0

 

Rhwng 1788 ac 1852, roedd cyfanswm o 1,800 troseddwr o Gymru a gafodd eu halltudio i Awstralia – tuag 1.2% y nifer cyfan o droseddwyr a alltudiwyd iddi erbyn y cyfnod hwnnw.

Gadael Ymateb

Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *

My Tickets is currently in testing mode. No financial transactions will be processed.